به گزارش پایگاه خبری طلوع تعاون به نقل از مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر عبداللهی تصریح کرد جامعه در دهههای اخیر شاهد گسترش شکافهای اجتماعی-فرهنگی بین گروههای مختلف، از جمله بین افراد با سبک زندگی مذهبی و غیرمذهبی بوده است. به گفته وی، این شکافها ناشی از تحولات اجتماعی، نسلی و فرهنگی است و نیازمند تحلیل عمیق و ارائه راهحلهای سازنده میباشد.
تشبیه جامعه به «خیابان انقلاب» و تاکید بر لزوم گفتوگوی ملی
دکتر عبداللهی با تشبیه جامعه ایران امروز به خیابان انقلاب تهران، توضیح داد: در یک سو مسجد دانشگاه تهران با مراسم مذهبی و در سوی دیگر کافهها و گالریهای هنری با مشتریان عمدتاً غیرمذهبی قرار دارند و در وسط، جمعیتی متنوع روزانه از کنار هم عبور میکنند اما کمتر با هم گفتوگو میکنند. وی تأکید کرد: آینده ایران در گرو توانایی تبدیل این «خیابان دوپاره» به «میدانی برای گفتوگوی ملی» است و این کار با قدمهای کوچک اما عملی شروع میشود.
معاون اجتماعی ستاد، عوامل مؤثر در شکلگیری و گسترش این شکاف را شامل «عوامل تاریخی و سیاسی»، «عوامل اجتماعی و نسلی» مانند رشد شهرنشینی و تغییر ساختار خانواده و افزایش سطح تحصیلات، «عوامل اقتصادی» مانند نابرابری و توزیع ناعادلانه منابع، و «عوامل فرهنگی و ارتباطی» مانند گسترش دسترسی به فضای مجازی برشمرد. وی پیامدهای این شکاف را «کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی»، «شکلگیری خردهفرهنگهای جداگانه»، «کاهش مشارکت سیاسی»، «گسست در انتقال فرهنگی» و «کاهش گفتوگوی بیننسلی» عنوان کرد.
راهکارهای مدیریت شکاف: از هویت ملی مشترک تا اصلاح قوانین و بازتعریف نقش رسانه ملی
دکتر عبداللهی در بخش دیگری از سخنان خود، راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت این شکاف را برشمرد که عبارتند از: «تمرکز بر هویت ملی مشترک فراتر از مرزهای اعتقادی»، «ایجاد فضاهای گفتوگوی امن»، «اصلاح قوانین تبعیضآمیز»، «تأکید بر اخلاق شهروندی» و «بازتعریف نقش رسانه ملی به عنوان رسانه همه ایرانیان». وی راهکارهای عملی کاهش شکاف را نیز شامل «تمایز بین هسته سخت دین و قلمروهای مشترک اجتماعی»، «قانونمند کردن و شفافسازی خطوط قرمز»، «اولویتبندی حکومتی» و «ایجاد منشور تعامل فرهنگی ملی» دانست.
تبدیل تفاوتها به تقابل، استراتژی دشمن برای تضعیف انسجام ملی
سید علیرضا دربندی، پژوهشگر و دیگر سخنران این نشست، با تمرکز بر جنبههای شناختی موضوع هشدار داد دشمنان از طریق جنگ شناختی در حال تبدیل تفاوتهای طبیعی اجتماعی به تقابل و نفرت هستند. وی جنگ شناختی را «استفاده از اطلاعات برای نفوذ در ذهنها و رفتارها به منظور دستیابی به اهداف مشخص» تعریف کرد و گفت در عصر حاضر دارای اهمیت بسیار بالایی است زیرا دشمنان میتوانند بدون کاربرد مستقیم اسلحه و تنها از طریق تأثیرگذاری بر باورها، امنیت جوامع را به مخاطره بیندازند. به گفته وی، یکی از شگردهای اصلی بیگانگان علیه کشور، ایجاد اختلال در یکپارچگی و انسجام ملی از طریق ایجاد شکاف میان مردم با مردم و نیز ایجاد شکاف میان کارگزاران با مردم است.
راهکارهای مقابله با تهدیدات شناختی: تعدیل نگاه، رفتار منصفانه و تمرکز بر مشترکات ملی
دربندی برای مقابله با این تهدید، چهار راهکار عمده ارائه داد. وی خاطرنشان کرد نگاه کمالگرایانه برخی از انقلابیون و مذهبیها که انتظار دارند همه افراد دقیقاً مانند آنها فکر و عمل کنند، زمینهساز بهرهبرداری دشمن است. باید در قضاوت درباره دیگران نقاط مثبت آنان را نیز دید. رعایت انصاف، عدالت، مودت و احسان نسبت به همه مردم، از جمله غیرانقلابیها و کمترمذهبیها. کارگزاران نظام باید در مواجهه با غیرانقلابیها و کمترمذهبیها منصفانه و محبتآمیز رفتار کنند و منافع و دغدغههای تمام شهروندان را لحاظ نمایند. این به معنای اجرای سیاست «جذب حداکثری و دفع حداقلی» مورد تأکید رهبری است. حل معضلات روزمره، وظایف زمامداران (مانند مبارزه با فساد)، حفظ محیط زیست، قانونمداری و اخلاق کار که مورد علاقه و دغدغه عموم جامعه است، میتواند اختلافات را تحتالشعاع قرار داده و به همبستگی ملی کمک کند.
در جمعبندی این نشست تأکید شد که سیاستگذاری در این حوزه باید هوشمندانه، واقعبینانه، استراتژیک و انسجامبخش باشد تا بتواند نقش دین را در بلندمدت به عنوان یک منبع معنابخش نرم در جامعه پیچیده امروز حفظ نماید.




Thursday, 14 May , 2026